@article { author = {, Ahmad and Saeidi roshan, Mohammad Bagher and Babaei, Ali akbar and Aryan, Hamid}, title = {چیستی «تفسیر فلسفی» و ارزیابی تلقّی‌های ناصواب از آن}, journal = {قرآن شناخت 28، پاییز و زمستان 1401}, volume = {15}, number = {1}, pages = {7-24}, year = {2022}, publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute}, issn = {2008-1987}, eissn = {2980-8456}, doi = {}, abstract = {Philosophical interpretation is an invented term that, regardless of the validity and invalidity of this combination, is used in various meanings such as "imposing philosophical beliefs on the Qur'an", "using philosophical information in understanding and interpreting the Qur'an" and "thematic interpretation of philosophical verses" and the like. Using a descriptive-analytical method and in some cases a historical-applicative method, this paper has briefly evaluated various understandings of the term "philosophical interpretation" and the logic of their usage in the interpretation of Qur'anic verses. The results show that the term "philosophical interpretation" is permissive and it is not justified to consider it as a type or method of interpretation. Among the Muslim thinkers, Sadr al-Mutalahin, by insisting on the "methodical exoticism", supports philosophical issues with exoticism and made it a way of discovering the Qur'anic truths. He added a new richness to the thematic interpretation of philosophical verses and made philosophical information a reference for understanding the meaning of some Qur'anic verses. 'Allameh Tabataba'i methodized the angles of this problem in the Commentary of al-Mizan. He considered philosophical information as a way to understand the layers of Qur'anic knowledge and emphasized on the necessity of benefiting from philosophical information in discovering the meanings and understanding the meaning of some verses, without imposing or adding them to the verses of the Holy Qur'an. The commentators' philosophers have used philosophical information in order to find philosophical topics in the verses and give them coherence, and also as a "sarifah indication" (an indication that turns the word from its real meaning and carries it to its figurative meaning) in discovering the logical analysis of the Qur'anic topics and inferring the semantic layers of some verses and discovering the semantic requirements of a number of verses. Also, the need to avoid imposing philosophical opinions on Qur'anic verses and benefiting from revealed truths in revising and completing philosophical reflections is one of the achievements of this research}, keywords = {philosophical information, rational interpretation, rationalism in interpretation, Philosophical interpretation, critique of philosophical interpretation, }, title_fa = {چیستی «تفسیر فلسفی» و ارزیابی تلقّی‌های ناصواب از آن}, abstract_fa ={«تفسیر فلسفی»، تعبیر مستحدثی است که فارغ از صحت و سقم این ترکیب، گاه به معنای «تحمیل باورهای فلسفی بر قرآن» و گاه به معنای «کاربرد معلومات فلسفی در فهم و تفسیر قرآن» و گاه به معنای «تفسیر موضوعی آیات فلسفی» و امثال آن به کار می رود. این مقاله به روش توصیفی ـ تحلیلی و در بخش هایی به روش «تاریخی ـ تطبیقی» تلقی های گوناگون از عنوان «تفسیر فلسفی» را بررسی و نیز منطق به کارگیری آنها در مقام تفسیر آیات قرآنی را به اجمال ارزیابی کرده است. حاصل پژوهش نشان می دهد: تعبیر «تفسیر فلسفی» مسامحی بوده و تلقی آن به عنوان گونه یا روشی تفسیری موجه نیست. در میان اندیشمندان مسلمان، صدرالمتألهین با اصرار بر «ظاهرگرایی طریقی»، ظاهر را به کمک معلومات فلسفی، طریقی به سوی کشف حقایق قرآنی قرار داد و بدین سان، هم بر ضرورت کاربرد معلومات فلسفی تأکید کرد و هم با تحفظ بر ظواهر قرآن، گرایش به تحمیل آراء فلسفی بر آیات را نفی نمود. او به تفسیر موضوعی آیات فلسفی غنای جدیدی بخشید و معلومات فلسفی را قرینه ای برای فهم مقصود و مراد برخی آیات قرآنی قرار داد. علامه طباطبائی در تفسیر «المیزان» در جهت روشمند کردن آن کوشید. ایشان معلومات فلسفی را طریقی به سوی فهم لایه های معارف قرآنی می دانست و بر ضرورت بهره مندی از معلومات فلسفی در کشف دلالت ها و فهم معنای مراد برخی آیات، بدون تحمیل و ضمیمه کردن تأکید داشت. حکمای مفسر از معلومات فلسفی در جهت یافتن موضوعات فلسفی در آیات و انسجام بخشی به آنها و نیز به عنوان «قرینه صارفه» در کشف تحلیل منطقی مضامین قرآنی و استنباط لایه های معنایی برخی آیات و کشف استلزامات معنایی تعدادی از آیات استفاده کرده اند. نیز لزوم پرهیز از تحمیلِ آراء فلسفی بر آیات قرآنی و بهره مندی از حقایق وحیانی در تنقیح و تکمیل اندیشه ورزی های فلسفی از دستاوردهای جانبی این پژوهش است.}, keywords_fa = {عقل‌گرایی در تفسیر ,نقد تفسیر فلسفی ,تفسیر فلسفی ,تفسیر عقلی ,معلومات فلسفی ,}, url = {https://qoranshenakht.nashriyat.ir/node/267}, eprint = {https://qoranshenakht.nashriyat.ir/sites/qoranshenakht.nashriyat.ir/files/article-files/1_21.pdf} }