مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 26 نوع فاعلیت اختیاری قلب از منظر قرآن، با نگاهی به نظریه أمربین الأمرین 5000180 FA محمدحسن مهدی پور دکتری 0009-0005-0281-2234 مرتضی غرسبان دانشجوی دکتری - شهید بهشتی 0009000036814856 Journal Article 2024 01 19 One of the important theological topics is in the field of human free will and the issue of predestination and free will, to which the theory of inter-ordinating matters is proposed. The interpretations made from the theory of inter-religious matters are, in most cases, theological and philosophical and have not been made directly from the context of hadiths or in terms of the totality of the relevant verses. Therefore, this research is aimed at the correct description of the type of agency of man and God in the theory of inter-religious affairs. According to the findings of the research, according to the Qur'an, the heart has many perceptual and tendentious functions related to human free will and is the agent of human free will. The Qur'an introduces God and man as two independent agents for issuing actions from the heart. The type of activity of God and man in the actions of the heart is completely ordered and staged, and therefore, a new interpretation of the theory of inter-ordinary affairs can be presented, in such a way that the initial stage and the initial selection of the actions of the heart are attributed to the human being, and the next stage of the human action is It has been attributed to God, such as the results and effects of actions, as well as the resulting states and attributes. This research presents this theory with an in-text analysis of the verses related to the heart. یکی از مباحث مهم کلامی، در حوزه اختیار انسان و مسأله جبر و اختیار است که نظریه امر بین الامرین در پاسخ به آن مطرح می گردد. تقریرات صورت گرفته از نظریه امر بین الامرین، در اغلب موارد، کلامی و فلسفی بوده و مستقیما از منطوق روایات و یا با لحاظ مجموع آیات مربوطه، صورت نگرفته است. لذا این تحقیق در صدد تقریر صحیح از نوع فاعلیت انسان و خدا در نظریه امر بین الامرین است. بر اساس یافته های تحقیق، از نظر قرآن، قلب واجد شئون متعدد ادراکی و گرایشی مرتبط با اختیار انسان بوده و فاعلِ اختیاری انسان می‌باشد. قرآن، خدا و انسان را به عنوان دو فاعل مستقل برای صدور افعال از سوی قلب معرفی می‌کند. نوع فاعلیت خدا و انسان در افعال قلب، کاملا ترتیبی و مرحله ای بوده و لذا می‌توان تقریری جدید از نظریه امر بین الامرین ارائه داد، بدینگونه که مرحله ابتدایی و انتخاب اولیه افعال قلب، به خود انسان نسبت داده شده و مرحله بعدی فعل انسان، از قبیل نتیجه و آثار فعل و همچنین حالات و صفات حاصله، به خدا نسبت داده شده است. این تحقیق با واکاوی درون متنی در آیات مرتبط با قلب، به تقریر این نظریه می پردازد.