TY - JOUR ID - 5002680 TI - ویژگی‌های معارف قرآن علامه مصباح یزدی و ظرفیت آن برای تولید علوم انسانی قرآن‌بنیان* JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 6 LA - fa SN - 2008-1987 AU - Ashrafi, Amirreza AD - دانشیار - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) AU - Abedi Amirul Mominin, Mahdi AD - دانشجوی دکتری - علوم قرآن و حدیث موسسه Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 18 IS - 1 SP - 27 EP - 49 KW - مصباح یزدی KW - معارف قرآن KW - علوم انسانی قرآن‌بنیان KW - علوم انسانی اسلامی KW - کارکرد تمدنی تفسیر موضوعی DO - 10.22034/qoranshenakht.2026.5002680 AB - تفسیر موضوعی قرآن کریم در اندیشة آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی روشی نظام‌مند برای استخراج، سامان‌دهی و عرضة منسجم معارف قرآنی است که از ظرفیت قابل توجهی برای نقد علوم انسانی رایج و تولید علوم انسانی قرآن‌بنیان برخوردار است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با تمرکز بر مجموعة «معارف قرآن» و دیگر آثار مرتبط، به بررسی ویژگی‌ها و مؤلفه‌های این رویکرد تفسیری می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهند که عناصری همچون طراحی نظام‌واره‌ای طولی با محوریت توحید، تنقیح دقیق و روشمند موضوع، استخراج حداکثری کلیدواژه‌ها، جست‌وجوی جامع آیات، استظهار دلالت‌های قرآنی بدون ابتنا بر پیش‌فرض‌های مأخوذ از نظریه‌های علوم انسانی جدید، بهره‌گیری از دلالت‌های عام و فراگیر قرآن و ارائة تصویری کلان و منسجم از معارف آن، در مجموع بسته‌ای روشمند فراهم می‌آورد که ظرفیت نقد مبانی معرفت‌شناختی، انسان‌شناختی و غایت‌شناختی علوم انسانی متعارف و نیز گذار از مرحلة نقد به مرحلة تولید چهارچوب‌های نظری علوم انسانی قرآن‌بنیان را فراهم می‌کند. بر این اساس، روش تفسیری آیت‌الله مصباح یزدی را می‌توان الگویی کارآمد و روشمند برای بازسازی و تولید علوم انسانی بر پایة معارف قرآن کریم دانست. UR - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/node/5002680 L1 - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/sites/qoranshenakht.nashriyat.ir/files/article-files/5002680-1791011669.pdf ER -