مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) قرآن شناخت 2008-1987 18 1 2025 06 05 ویژگی‌های معارف قرآن علامه مصباح یزدی ره و ظرفیت آن برای تولید علوم انسانی قرآن‌بنیان 5002680 10.22034/qoranshenakht.2026.5002680 FA امیررضا اشرفی دانشیار - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0009-0001-9673-4345 مهدی عابدی امیرالمومنین دانشجوی دکتری - علوم قرآن و حدیث موسسه 0009-0006-4517-4735 Journal Article 2025 09 17 تفسیر موضوعی یکی از بهترین روش‌ها برای استنباط دیدگاه قرآن درباره مبانی و مسائل علوم انسانی است. از میان مفسران معاصر، آیت‌الله مصباح یزدی به‌عنوان یک مفسر موضوعی برجسته، موفق شده است موضوعات متعددی مرتبط با علوم انسانی را به‌صورت نظام‌مند استخراج و ارائه کند. بررسی ویژگی‌ها و امتیازات تفسیر موضوعی ایشان ضمن معرفی آثار تفسیری استاد به پژوهشگران، می‌تواند به عنوان الگویی ارزشمند برای تولید علوم انسانی قرآن‌بنیان در اختیار محققان قرار گیرد. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی به شناسایی مهمترین ویژگی‌های تفسیر موضوعی علامه مصباح در مجموعه «معارف قرآن» پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد مهم‌ترین ویژگی‌های این تفسیر عبارتند از: ۱. ارائه نظام‌مند دیدگاه قرآن؛ ۲. تطابق نظام موضوعات با روح قرآن؛ ۳. تحلیل دقیق موضوعات ۴. تعیین دقیق محل بحث؛ ۵. جستجوی جامع و علمی تمامی قرآن برای هر موضوع؛ ۶. ساختاربندی و ارتباط‌سنجی دقیق موضوعات؛ ۷. پرهیز از دخالت نظریه‌های ظنی در استنباط دیدگاه قرآن؛ این ویژگی‌ها تفسیر موضوعی علامه مصباح را به راهنمایی مؤثر برای پژوهش‌های قرآن‌بنیان در علوم انسانی تبدیل می‌کند.