TY - JOUR ID - 5003080 TI - مقایسه تطبیقی مرجعیت علمی قرآن کریم و نظریه های همسو JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 6 LA - fa SN - 2008-1987 AU - gharasban, Morteza AD - دانشجوی دکتری - شهید بهشتی Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 18 IS - 1 SP - EP - KW - قرآن KW - علم KW - مرجعیت علمی قرآن KW - علم دینی KW - علوم انسانی قرآن بنیان KW - تفسیر علمی DO - 10.22034/qoranshenakht.2026.5003080 AB - در دهه‌های اخیر، نظریه‌هایی همچون اسلامی‌سازی علم، علم دینی، تولید دانش قرآن‌بنیان، نظام‌سازی قرآنی و تفسیر علمی قرآن در بازخوانی نسبت دین و علم پدید آمده‌اند. هر یک با مبانی و روش‌های خاص خود، به تبیین حضور دین در معرفت بشری پرداخته‌اند، اما همچنان الگویی جامع و معتدل مورد نیاز است. پژوهش حاضر نظریه‌ی «مرجعیت علمی قرآن کریم» را به‌عنوان الگویی برتر بررسی می‌کند؛ مقصود از آن، اثرگذاری معنادار و روشمند قرآن بر دانش‌های بشری است، به گونه‌ای که قرآن مرجع جهت‌دهی و تکامل علم باشد، نه صرفاً منبع الهام. این تحقیق به روش تحلیل تطبیقی و استدلالی انجام شده و نظریه‌ی مرجعیت علمی قرآن با نظریات همسو بر پایه‌ی شاخص‌های قرآن‌محوری، اثرگذاری، روشمندی و اعتدال مقایسه گردیده است. یافته‌ها نشان می‌دهد این نظریه با ایجاد پیوند اجتهادی میان وحی، عقل و تجربه، راهی معتدل میان افراط تفسیری و تفریط سکولاریستی می‌گشاید و در میان منابع دینی، اصالت را به قرآن کریم به‌عنوان تنها منبع وحیانی می‌بخشد. در نتیجه، مرجعیت علمی قرآن کریم الگویی جامع و تمدنی از علم وحی‌بنیان ارائه می‌دهد که توان جهت‌دهی و بازسازی علوم انسانی و طبیعی در افق تمدن اسلامی را داراست UR - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/node/5003080 L1 - ER -