TY  - JOUR
ID  - 5003080
TI  - مقایسة تطبیقی مرجعیت علمی قرآن کریم و نظریه‌های همسو*
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 6
LA  - fa
SN  - 2008-1987
AU  - gharasban Rozbahani, Morteza
AD  - دانشجوی دکتری - شهید بهشتی
Y1  - 2025
PY  - 2025
VL  - 18
IS  - 1
SP  - 73
EP  - 96
KW  - قرآن کریم
KW  - علم دینی
KW  - مرجعیت علمی قرآن
KW  - اسلامی‌سازی علوم
KW  - علوم قرآن‌بنیان
KW  - تفسیر علمی
DO  - 10.22034/qoranshenakht.2026.5003080
AB  - در دهه‌های اخیر، نظریه‌هایی مانند اسلامی‌سازی علوم، علم دینی، تولید دانش قرآن‌بنیان، نظام‌سازی قرآنی و تفسیر علمی قرآن، با هدف تبیین نسبت دین و علم و چگونگی حضور قرآن کریم در عرصة معرفت بشری مطرح شده‌اند. با وجود تفاوت‌های مبنایی و روش‌شناختی این نظریه‌ها، دربارة میزان، نوع و ضوابط اثرگذاری قرآن بر علوم بشری همچنان ابهام‌هایی وجود دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد تطبیقی، نظریة «مرجعیت علمی قرآن کریم» را با نظریه‌های همسو مقایسه می‌کند. مراد از مرجعیت علمی قرآن، اثرگذاری ضابطه‌مند و معنادار قرآن کریم بر علوم و دانش‌های ساخت‌یافتة بشری ـ اعم از پیش‌فرض‌ها، مبانی، مسائل و گزاره‌ها، نظریه‌ها، غایات، جهت‌گیری و معیارهای ارزیابی علوم ـ است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که این نظریه با جمع میان قرآن‌محوری، عقل و تجربه، ضمن پرهیز از افراط در تفسیر علمی و تقلیل نقش قرآن به الهام اخلاقی، ظرفیت بیشتری برای ارائة الگویی متعادل در تبیین نسبت وحی و علم دارد. بر این اساس، مرجعیت علمی قرآن می‌تواند زمینه‌ساز جهت‌دهی، اصلاح و تحول علوم در افق تمدن اسلامی باشد.
UR  - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/node/5003080
L1  - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/sites/qoranshenakht.nashriyat.ir/files/article-files/5003080-1791179616.pdf
ER  -