TY - JOUR ID - 5003363 TI - ارزیابی قابلیت نظریه «وضع الفاظ برای ارواح معانی» در تفسیر صفات خبریه قرآن کریم JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 6 LA - fa SN - 2008-1987 AU - Azizi Asl, Ebrahim AD - Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 18 IS - 1 SP - EP - KW - روح معنا KW - تفسیر KW - صفات خبریه KW - هرمنوتیک عرفانی KW - تأویل KW - Exegesis KW - Qur’anic Anthropomorphic Attributes KW - Mystical Hermeneutics KW - Ta’wil DO - 10.22034/qoranshenakht.2026.5003363 AB - در این پژوهش، مسئله فهم «صفات خبریه» در قرآن کریم به‌عنوان یکی از چالش‌های مهم کلامی و هرمنوتیکی بررسی می‌شود. نظریه «وضع الفاظ برای ارواح معانی» مدعی است که الفاظ قرآن برای حقیقتی کلی و فراگیر وضع شده‌اند و می‌توان با تکیه بر آن، صفات خبریه را بدون تجسیم، تأویل یا تفویض فهمید. مقاله با روش توصیفی–تحلیلی و بر پایه مباحث فلسفه زبان، هرمنوتیک و علم اصول، مبانی زبان‌شناختی و معرفت‌شناختی این نظریه را تبیین و سپس نقد می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که این نظریه با چند چالش اساسی روبه‌رو است: نخست، از منظر زبان‌شناختی و تاریخی با ماهیت اجتماعی و قراردادی زبان ناسازگار است؛ دوم، در علم اصول با اتکای بر علتی ظنی فراتر از حدود وضع زبانی می‌رود؛ سوم، میان مفهوم کلی ذهنی و موضوع‌له لفظی خلط می‌کند؛ و چهارم، از نظر کارکردی فاقد جامعیت در تفسیر آیات است. نتیجه پژوهش آن است که این نظریه بیش از آنکه یک مبنای معتبر زبان‌شناختی باشد، نوعی هرمنوتیک عرفانی نظام‌مند است که پیش‌فرض‌های هستی‌شناختی خود را بر زبان تحمیل کرده و بنابراین نمی‌تواند به‌عنوان یک قاعده عمومی و قابل اعتماد برای فهم قرآن به کار رود. UR - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/node/5003363 L1 - ER -