TY - JOUR ID - 5003363 TI - ارزیابی قابلیت نظریة «وضع الفاظ برای ارواح معانی» در تفسیر صفات خبریة قرآن کریم JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 6 LA - fa SN - 2008-1987 AU - Azizi Asl, Ebrahim AD - Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 18 IS - 1 SP - 7 EP - 25 KW - روح معنا KW - تفسير KW - صفات خبريه KW - هرمنوتيک عرفاني KW - تأويل KW - زبان‌شناسي قرآن DO - 10.22034/qoranshenakht.2026.5003363 AB - در این پژوهش، مسئلة فهم «صفات خبریه» در قرآن کریم به‌عنوان یکی از چالش‌های مهم کلامی و هرمنوتیکی بررسی می‌شود. نظریة «وضع الفاظ برای ارواح معانی» مدعی است که الفاظ قرآن برای حقیقتی کلی و فراگیر وضع شده‌اند و می‌توان با تکیه بر آن، صفات خبریه را بدون تجسیم، تأویل یا تفویض فهمید. مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایة مباحث فلسفة زبان، هرمنوتیک و علم اصول، مبانی زبان‌شناختی و معرفت‌شناختی این نظریه را تبیین و سپس نقد می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهند که این نظریه با چند چالش اساسی روبه‌روست: نخست از منظر زبان‌شناختی و تاریخی با ماهیت اجتماعی و قراردادی زبان ناسازگار است؛ دوم در علم اصول با اتکا بر علتی ظنی، فراتر از حدود وضع زبانی می‌رود؛ سوم میان مفهوم کلی ذهنی و موضوع‌له لفظی خلط می‌کند؛ و چهارم از نظر کارکردی فاقد جامعیت در تفسیر آیات است. نتیجة پژوهش آن است که این نظریه بیش از آنکه یک مبنای معتبر زبان‌شناختی باشد، نوعی هرمنوتیک عرفانی نظام‌مند است که پیش‌فرض‌های هستی‌شناختی خود را بر زبان تحمیل می‌کند و بنابراین نمی‌تواند به‌عنوان یک قاعدة عمومی و قابل اعتماد برای فهم قرآن به‌کار رود. UR - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/node/5003363 L1 - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/sites/qoranshenakht.nashriyat.ir/files/article-files/5003363-1791011626.pdf ER -