TY - JOUR ID - 5003556 TI - سیر تطور و تحول دانش تفسیر در حوزة علمیة قم در سدة چهاردهم شمسی* JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 6 LA - fa SN - 2008-1987 AU - Azizi kiya, Gholam ali AD - دانشیار - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 18 IS - 1 SP - 229 EP - 248 KW - دانش تفسير KW - تطور تفسير KW - حوزة علمية قم KW - تفسير موضوعي KW - سدة چهاردهم شمسي DO - 10.22034/qoranshenakht.2026.5003556 AB - تفسیر قرآن از جمله دانش‌‌های رایج در حوزة علمیة قم است که از زمان بازتأسیس آن در آغاز سدة چهارده شمسی تا کنون تطوراتی را به خود دیده است. این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی تحولات دانش تفسیر در حوزة علمیة قم طی سدة چهاردهم می‌پردازد. یافته‌های پژوهش حاکی است که دگرگونی‌‌های دانش تفسیر در بازة یادشده را می‌‌توان در سه دورة مشخص بازشناسی و تحلیل کرد. در دورة نخست شاهد ظهور تفاسیری به‌سبک تفاسیر پیشین هستیم که شاهد تحول خاصی در آنها نیستیم، جز آنکه مطالب تفاسیر پیشین بازنگاری و روزآمد شده و گاه مطالبی بدان افزوده شده است. در دورة دوم، هم در روش تفسیر و هم در سبک و نوع طرح مباحث و هم در تنوع و گسترة مطالب، حوزة قم شاهد دگرگونی‌‌هایی بوده است که به تولید تفسیر المیزان انجامید و در دورة سوم، تحول در دانش تفسیر سرعت بیشتری گرفت و افزون بر تفاسیر ترتیبی روزآمد، تفاسیر موضوعی متنوعی نیز خلق شد و در کنار آن، تفاسیرِ بیانگر آموزه‌‌های آیات به‌صورت فشرده برای آشنایی تودة مردم با معارف قرآن پدید آمد. UR - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/node/5003556 L1 - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/sites/qoranshenakht.nashriyat.ir/files/article-files/5003556-1791011883.pdf ER -