TY - JOUR ID - 5003556 TI - سیر تطور تفسیر قرآن در حوزه علمیه قم در سده اخیر JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 6 LA - fa SN - 2008-1987 AU - Azizi kiya, Gholam ali AD - دانشیار - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 18 IS - 1 SP - EP - KW - تفسیر KW - تطور تفسیر KW - حوزه علمیه قم KW - سده چهاردهم KW - تفسیر موضوعی KW - تفسیر آموزه ای DO - 10.22034/qoranshenakht.2026.5003556 AB - تفسیر قرآن از جمله دانش¬های رایج حوزه های علمیه بوده است. از زمان بازتأسیس حوزه علمیه قم نخست عالمانی اندک و به تدریج جمعی بیشتر به این دانش اشتغال ورزیده اند اما رخدادهای مهم تفسیری حوزه علمیه قم در سده اخیر چه بوده و تفسیر قرآن در این بازه زمانی چه تحولاتی داشته است؟ این مقاله با روش توصیفی تحلیلی به هدف شناخت از دگرگونی¬های دانش تفسیر در سده اخیر در حوزه علمیه قم، به نکات زیر دست یافته است. سده اخیر حوزه علمیه قم را می¬توان به سه دوره تقسیم کرد. در دوره نخست شاهد ظهور تفاسیری به سبک تفاسیر پیشین هستیم جز آنکه مطالب تفاسیر پیشین بازنگاری و روزآمد و گاه مطالب نوینی بدان افزوده شده است. در دوره دوم، هم در روش تفسیر و هم در سبک و نوع طرح مباحث و هم در تنوع و گستره مطالب، حوزه قم شاهد دگرگونی¬هایی بوده که به تولید تفسیر المیزان انجامید و بالاخره در دوره سوم و در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی تحول تفسیر سرعت بیشتری گرفت و افزون بر تفاسیر ترتیبی روزآمد، تفاسیر موضوعی متنوعی نیز خلق شد و در کنار آن تفاسیر بیانگر آموزه¬های آیات به صورت فشرده برای آشنایی توده مردم با معارف قرآن پدید آمد. UR - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/node/5003556 L1 - ER -