TY - JOUR ID - 5003599 TI - مخاطب نزول ملائکه و روح در شب قدر؛ تحلیل تطبیقی رویکرد «ولایی ـ تدبیری» در تفاسیر شیعه و «عبادی ـ برکتی» در تفاسیر اهل‌سنت JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 6 LA - fa SN - 2008-1987 AU - Nekonam, Saeedeh AD - AU - Sharifi, Seyed Mohsen AD - استادیار - دانشگاه قم Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 18 IS - 1 SP - 115 EP - 134 KW - شب قدر KW - نزول ملائکه KW - روح KW - امام زمان KW - تفاسیر شیعه KW - تفاسیر اهل‌سنت KW - مخاطب شایسته KW - امام زمان(عج) DO - 10.22034/qoranshenakht.2026.5003599 AB - نزول ملائکه و روح در شب قدر از آموزه‌های کلیدی قرآن دربارة نظام هدایت الهی است. پرسش اصلی پژوهش، تعیین مخاطب شایستة این نزول با رویکردی تطبیقی و مبتنی بر مبانی کلامی شیعه و اهل‌سنت است. این مقاله با طرح چهارچوبی تحلیلی و روش تحلیل مفهومی آیات و بررسی تطبیقی آرای مفسران برجستة دو مذهب، به تعیین مخاطب نزول می‌پردازد. فرضیة اصلی آن است که اختلاف تفاسیر، در دو مدل متمایز ریشه دارد: مدل ولایی ـ تدبیری در تفاسیر شیعه که نزول را ناظر به تدبیر تکوینی عالم و مستلزم وجود مخاطبی معصوم می‌داند؛ و مدل عبادی ـ برکتی در تفاسیر اهل‌سنت که نزول را تشریفی و رحمت‌محور تلقی می‌کند و آن را شامل عموم مؤمنان صالح می‌شمارد. یافته‌ها نشان می‌دهد که مسئلة مخاطب نزول مستقیماً با مبانی کلامی دو مذهب، به‌ویژه آموزه‌های امامت و عصمت در تشیع پیوند دارد و بدون توجه به این مبنا، فهم جامعی از نزول ملائکه و روح ممکن نخواهد بود. UR - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/node/5003599 L1 - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/sites/qoranshenakht.nashriyat.ir/files/article-files/5003599-1791011753.pdf ER -