@article {
author = {Tarkhan, Ghasem},
title = { قرآن و جایگاه مقاومت در نظام سنت‌های الهی},
journal = {قرآن شناخت 35 ، پاییز و زمستان 1404},
volume = {18},
number = {2},
pages = {103-122},
year  = {2025},
publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute},
issn = {2008-1987},
eissn = {2980-8456},
doi = {10.22034/qoranshenakht.2026.5003778},
abstract = {God Almighty governs human societies according to fixed and immutable laws called “divine sunnahs.” These sunnahs are sometimes conditional upon human action and will and sometimes absolute and non-suspendable. In this context, “resistance” as a social strategy and a purposeful process for preserving identity and confronting domination plays a key role in the realization and manner of operation of many of these sunnahs. Using an analytical-descriptive method and relying on the Qur’an, this article seeks to explain the place of resistance in the system of divine sunnahs. The findings show that the relation of resistance to divine sunnahs is determined by the “status of will” in those sunnahs. In absolute sunnahs, resistance is a reaction after the occurrence of the sunnah and a condition for benefiting from the conditional sunnahs that subsequently operate; in conditional sunnahs, resistance itself is a condition for the realization of the sunnah; and in competitive absolute sunnahs, it affects the quantity and quality of its realization. Accordingly, resistance is not merely an ethical choice but a grand strategy and a structural element in the mechanism of the governance of divine sunnahs over human societies. Understanding this status provides the theoretical framework necessary for analyzing socio-historical developments from a Qur’anic perspective.},
keywords = {resistance, divine sunnahs, absolute sunnah, conditional sunnah, establishment of imamate, sunnah of victory, Succession of the Righteous, },
title_fa = { قرآن و جایگاه مقاومت در نظام سنت‌های الهی},
abstract_fa ={خداوند متعال، جوامع بشری را بر اساس قوانین ثابت و تغییرناپذیری به نام «سنت‌های الهی» تدبیر می‌کند. این سنن، گاه مشروط به فعل و اراده انسان‌ها هستند و گاه مطلق و غیرقابل تعلیق. در این میان، «مقاومت» به‌عنوان یک راهبرد اجتماعی و فرایندی هدفمند برای حفظ هویت و مقابله با سلطه، نقشی کلیدی در تحقق و چگونگی جریان یافتن بسیاری از این سنن ایفا می‌کند. این مقاله با روش تحلیلی ـ توصیفی و با تکیه بر قرآن، در پی تبیین جایگاه مقاومت در نظام سنن الهی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نسبت مقاومت با سنن الهی بر اساس «جایگاه اراده» در آن سنن تعیین می‌شود. در سنن مطلق، مقاومت واکنشی پس از وقوع سنت و شرط بهره‌مندی از سنن مشروطی است که پس از آن جریان می‌یابد؛ در سنن مشروط، خود مقاومت شرط تحقق سنت به‌شمار می‌رود و در سنن مطلقِ رقابت‌پذیر، در کمّیت و کیفیت تحقق آن تأثیرگذار است. بر این ‌اساس، بلکه راهبرد کلان و عنصر ساختاری در سازوکار حاکمیت سنت‌های الهی بر جوامع بشری است. درک این جایگاه، چارچوب نظری لازم برای تحلیل تحولات اجتماعی ـ تاریخی از منظر قرآنی را فراهم می‌آورد.},
keywords_fa = {مقاومت ,سنت‌های الهی ,سنت مطلق ,سنت مشروط ,جعل امامت ,سنت نصر ,استخلاف صالحان ,},
url = {https://qoranshenakht.nashriyat.ir/node/5003778},
eprint = {https://qoranshenakht.nashriyat.ir/sites/qoranshenakht.nashriyat.ir/files/article-files/5003778-1794047678.pdf}
}