TY  - JOUR
    ID  - 5003778
    TI  -  قرآن و جایگاه مقاومت در نظام سنت‌های الهی
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 6
    LA  - fa
    SN  - 2008-1987
        AU  - Tarkhan, Ghasem
      AD  - استادتمام - پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
        Y1  - 2025
    PY  - 2025
    VL  - 18
    IS  - 2
    SP  - 103
    EP  - 122
  KW  - مقاومت
KW  - سنت‌های الهی
KW  - سنت مطلق
KW  - سنت مشروط
KW  - جعل امامت
KW  - سنت نصر
KW  - استخلاف صالحان
    DO  - 10.22034/qoranshenakht.2026.5003778
    AB  - خداوند متعال، جوامع بشری را بر اساس قوانین ثابت و تغییرناپذیری به نام «سنت‌های الهی» تدبیر می‌کند. این سنن، گاه مشروط به فعل و اراده انسان‌ها هستند و گاه مطلق و غیرقابل تعلیق. در این میان، «مقاومت» به‌عنوان یک راهبرد اجتماعی و فرایندی هدفمند برای حفظ هویت و مقابله با سلطه، نقشی کلیدی در تحقق و چگونگی جریان یافتن بسیاری از این سنن ایفا می‌کند. این مقاله با روش تحلیلی ـ توصیفی و با تکیه بر قرآن، در پی تبیین جایگاه مقاومت در نظام سنن الهی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نسبت مقاومت با سنن الهی بر اساس «جایگاه اراده» در آن سنن تعیین می‌شود. در سنن مطلق، مقاومت واکنشی پس از وقوع سنت و شرط بهره‌مندی از سنن مشروطی است که پس از آن جریان می‌یابد؛ در سنن مشروط، خود مقاومت شرط تحقق سنت به‌شمار می‌رود و در سنن مطلقِ رقابت‌پذیر، در کمّیت و کیفیت تحقق آن تأثیرگذار است. بر این ‌اساس، بلکه راهبرد کلان و عنصر ساختاری در سازوکار حاکمیت سنت‌های الهی بر جوامع بشری است. درک این جایگاه، چارچوب نظری لازم برای تحلیل تحولات اجتماعی ـ تاریخی از منظر قرآنی را فراهم می‌آورد.
    UR  - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/node/5003778
    L1  - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/sites/qoranshenakht.nashriyat.ir/files/article-files/5003778-1794047678.pdf
    ER  -