TY  - JOUR
ID  - 5003830
TI  - پیامدهای بلاغیِ عدم انعکاس «کافِ خطاب در اسماء اشاره»  در تفسیر و ترجمه‌های قرآن
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 6
LA  - fa
SN  - 2008-1987
AU  - Naderi Qahfarokhi, Hamid
AD  - استادیار - گروه معارف اسلامی دانشگاه دولتی شهرکرد
Y1  - 2025
PY  - 2025
VL  - 18
IS  - 1
SP  - 209
EP  - 227
KW  - ترجمة قرآن
KW  - کاف خطاب
KW  - اسماء اشاره
KW  - صنعت التفات
KW  - آسیب‌شناسی ترجمه
DO  - 10.22034/qoranshenakht.2026.5003830
AB  - قاعدۀ‌ «عدم ترجمۀ کافِ خطاب در اسماء اشاره» از اصول شناخته‌شده در ترجمۀ قرآن است. سیرۀ مفسران نیز نشان می‌دهد که خود را ملزم به انعکاس مدلول این کاف نمی‌دانند. این در حالی‌است که در قرآن صنعت بلاغیِ «التفات» کاربرد گسترده‌ای دارد؛ به‌گونه‌ای‌که در چند آیة کنار هم ممکن است چند نوع خطاب متفاوت آمده باشد. بنابراین «لزوم تفسیر و ترجمۀ دقیق قرآن کریم» ضرورت «بررسی پیامدهای عدم انعکاس کاف خطاب در تفسیر و ترجمه» را روشن می‌کند. این نوشتار با روش «تحلیلی ـ انتقادی» نشان داد که به‌کارگیری صنعت التفات در آیات قرآن باعث پدید آمدن متنی پویا می‌شود که خداوند پیوسته با مخاطب خود در ارتباط است. ازاین‌رو سیرۀ مفسران و رعایت قاعدة یادشده، نه‌تنها موجب کم‌رنگ شدن کارکردهای ارجاعی و معنایی اسماء اشاره می‌شود، بلکه در غالب موارد توجهی به صنعت التفات نمی‌کند؛ در نتیجه، تفسیر و ترجمه‌ای ارائه می‌دهد که همانند متن قرآن پویا نیست. بنابراین برای انعکاس این دلالت بلاغی در ترجمه، پیشنهاد می‌شود که در آیات دارای «کافِ خطاب» از نشانه‌های نوشتاری، مانند پرانتز یا قلاب استفاده شود تا مخاطب برای خواننده روشن گردد.
UR  - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/node/5003830
L1  - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/sites/qoranshenakht.nashriyat.ir/files/article-files/5003830-1791011843.pdf
ER  -