TY  - JOUR
ID  - 5003830
TI  - پیامدهای بلاغیِ عدم انعکاس «کافِ خطاب در اسماء اشاره» در تفسیر و ترجمه‌های قرآن
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 6
LA  - fa
SN  - 2008-1987
AU  - Naderi Qahfarokhi, Hamid
AD  - استادیار - گروه معارف اسلامی دانشگاه دولتی شهرکرد
Y1  - 2025
PY  - 2025
VL  - 18
IS  - 1
SP  - 
EP  - 
KW  - ترجمه قرآن
KW  - اسماءاشاره
KW  - کاف خطاب
KW  - صنعت التفات
KW  - آسیب شناسی ترجمه
DO  - 10.22034/qoranshenakht.2026.5003830
AB  - قاعده «عدم ترجمه‌ کاف خطاب» در اسماء اشاره از اصول شناخته‌شده در ترجمه‌ قرآن است، زیرا این کاف نشان‌دهنده‌ جنسیت و تعداد مخاطب بوده و در فارسی معادلی ندارد؛ ازاین‌رو همه‌ی آن‌ها به «آن» ترجمه می‌شوند. سیره‌ مفسران نیز غالباً نشان می‌دهد که خود را ملزم به بازتاب‌دادن مدلول این کاف در تفسیر نمی‌دانند. درحالی‌که در قرآن صنعت بلاغی «التفات» (تغییرناگهانی ضمیر یا نوع خطاب برای تأکید و تنوع معنایی) کاربرد گسترده دارد و ممکنست در چند آیه‌ نزدیک، چند نوع خطاب متفاوت دیده شود. بنابراین لزومِ ترجمه‌ دقیق قرآن، ضرورتِ بررسی پیامدهای عدم انعکاس کافِ خطاب و بازخوانی این قاعده راروشن می‌کند. بررسی تحلیلیِ آیات متعدد قرآن برپایه‌ حدودچهل ترجمه‌ و نزدیک به هشتاد تفسیر نشان می‌دهد به‌کارگیریِ التفات در آیات، متنی پویا پدید آورده است که خداوند پیوسته بامخاطب خود ارتباط برقرار می‌کند و نکاتی را به‌صورت ویژه یادآور می‌شود. ازاین‌رو سیره‌ مفسران و رعایت قاعده‌ یادشده کارکردهای ارجاعی و معناییِ اسماء اشاره را کمرنگ کرده و اغلب به صنعتِ التفات توجه نمی‌کند؛ درنتیجه تفسیر و ترجمه‌ای ارائه می‌شود که مانند متنِ قرآن کریم پویا نیست. برای انعکاسِ این دلالتِ بلاغی در ترجمه، پیشنهاد می‌شود در آیاتِ دارایِ «کافِ خطاب» از نشانه‌های نوشتاری مانند پرانتز یاقلاب استفاده شود.
UR  - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/node/5003830
L1  - ER  -