TY  - JOUR
    ID  - 5004003
    TI  - تحلیل نظام معنایی سورۀ کوثر در بستر تاریخی نزول
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 6
    LA  - fa
    SN  - 2008-1987
        AU  - Jalali Shorehdeli, Zahra
      AD  - دکتری - رشته الهیات ـ علوم قرآن و حدیث، دانشگاه پیام نور، واحد تهران جنوب
          AU  - Yazdani, Ali Asghar
      AD  - 
        Y1  - 2025
    PY  - 2025
    VL  - 18
    IS  - 2
    SP  - 123
    EP  - 137
  KW  - سورۀ کوثر
KW  - کوثر
KW  - ابتر
KW  - حضرت فاطمۀ زهرا(س)
KW  - فرهنگ جاهلی
    DO  - 10.22034/qoranshenakht.2026.5004003
    AB  - سورۀ کوثر ازجمله سوره‌هایی است که به‌سبب اختلاف در تعیین مراد واژۀ «الکوثر»، همواره محل بحث مفسران بوده است. بیشتر تفاسیر با تمرکز بر تعیین مصداق، دیدگاه‌هایی همچون نهر بهشتی، حوض، خیر کثیر، نبوت، قرآن، شفاعت و ذریۀ رسول خدا(ص) را مطرح کرده‌اند؛ درحالی‌که معیار قرآنی ارزیابی این مصادیق کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از تحلیل لغوی، سیاقی، تاریخی و نحوی به بازسازی نظام معنایی سورۀ کوثر می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که ساختار سوره در پرتو تقابل «الکوثر» و «الأبتر»، صرفاً در مقام پاسخ به طعن مشرکان نیست، بلکه بازتاب‌دهندۀ نقد نظام ارزشی جامعۀ جاهلی است که بقا و منزلت را در کثرت نفرات، فرزند ذکور و استمرار نسب تعریف می‌کرد. بر پایۀ این تحلیل «کوثر» بر عطیه‌ای الهی دلالت دارد که مؤلفه‌های خیر، کثرت و استمرار را در خود جمع کرده است. در پرتو این چارچوب حضرت فاطمۀ زهرا(س) بیش از دیگر مصادیق با مفهوم «کوثر» و با توجه به ظاهر آیات، سیاق سوره و فضای نزول آن هماهنگی دارد و استمرار نسل نبوی، بقای اهل‌بیت(ع) و امتداد رسالت از آثار و ثمرات آن به‌شمار می‌آید، نه حقیقت «کوثر».
    UR  - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/node/5004003
    L1  - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/sites/qoranshenakht.nashriyat.ir/files/article-files/5004003-1794047689.pdf
    ER  -