مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) قرآن شناخت 2008-1987 18 2 2025 10 07 نقد دیدگاه نیکلای سینای درباره معنای قرآنیِ «أمّی» 203 225 5004217 10.22034/qoranshenakht.2026.5004217 FA محمدرضا امین استادیار 0000-0002-9537-6582 Journal Article 2026 08 10 The word “ummī” is one of the foundational Qur’anic terms in explaining the relation of revelation, prophethood, and miraculousness. In “Key Terms of the Qur’an”, Nicolai Sinai, adopting a historical-critical approach, considers the meaning “unreading and unwriting” to be the product of later theological exegeses and regards “ummī” as an identity-related designation for those lacking a revealed book. The present study, using a descriptive-analytical method and drawing on lexical, contextual, hermeneutical, and narrational analysis, evaluates Sinai’s Qur’anic arguments. The findings show that restricting the meaning of “ummī” to “non-People of the Book” is incompatible with linguistic and Qur’anic evidence. Classical lexical sources connect the meaning of “ummī” with remaining in one’s original state and unfamiliarity with reading and writing, and early narrational evidence confirms its connection with not writing and not reading. Moreover, according to Q 2:78, this designation is also applied to a group among the Children of Israel; therefore, it cannot be a merely ethnic designation. Furthermore, the analysis of Q 29:48 indicates the negation of any prior connection of the Prophet (PBUH) with reading and writing, and restricting it to sacred books lacks sufficient linguistic support. Narrational and historical evidence also show the connection of this word with non-writing and non-reading in the early Islamic tradition. Accordingly, the identity-related signification of “ummī” in some contexts is acceptable, but it does not replace its educational meaning, and Sinai’s exclusivist reading does not enjoy sufficient support. واژة «أمّی» از اصطلاحات بنیادین قرآن در تبیین نسبت وحی، نبوت و اعجاز است. نیکلای سینای در Key Terms of the Qur'an (واژگان کلیدی قرآن) با رویکرد تاریخی ـ ‌انتقادی، معنای «ناخوانا و نانویسا» را محصول تفاسیر کلامی متأخر دانسته و «أمّی» را عنوانی هویت‌شناختی برای فاقدان کتاب آسمانی می‌داند. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ ‌تحلیلی و با بهره‌گیری از تحلیل واژگانی، سیاقی، هرمنوتیکی و روایی، استدلال‌های قرآنی سینای را ارزیابی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد انحصار معنای «أمّی» در «غیر اهل کتاب» با شواهد زبانی و قرآنی سازگار نیست. منابع لغوی کلاسیک، معنای «أمّی» را با باقی‌ ماندن بر حالت نخستین و ناآشنایی با خواندن و نوشتن پیوند می‌دهند و شواهد روایی کهن، ارتباط آن با ننوشتن و نخواندن را تأیید می‌کنند؛ همچنین طبق بقره: 78، این عنوان بر گروهی از بنی‌اسرائیل نیز اطلاق شده، بنابراین، نمی‌تواند عنوانی صرفاً قومی باشد. همچنین، تحلیل عنکبوت: 48 بر نفی ارتباط پیشین پیامبر(ص) با خواندن و نوشتن دلالت دارد و تقیید آن به کتاب‌های مقدس، مستند زبانی کافی ندارد. شواهد روایی و تاریخی نیز پیوند این واژه با نانویسایی و ناخوانایی را در سنت نخستین اسلامی نشان می‌دهند. بر این اساس، دلالت هویتی «أمّی» در برخی سیاق‌ها پذیرفتنی است، اما جایگزین معنای آموزشی آن نمی‌شود و قرائت انحصارگرایانة سینای از پشتوانة کافی برخوردار نیست. https://qoranshenakht.nashriyat.ir/sites/qoranshenakht.nashriyat.ir/files/article-files/5004217-1794047743.pdf