TY - JOUR ID - 5004374 TI - پارادوکس روش‌شناختی در نظریۀ خوانش سریانی ـ آرامی قرآن؛ نقد مبانی معرفت‌شناختی پروژه کریستف لوکزنبرگ و دفاع از اصالت متن قرآن کریم JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 6 LA - fa SN - 2008-1987 AU - Rajabi, Arash AD - دانش آموخته دکتری مبانی نظری اسلام AU - Tabatabaei , Seyedeh Masomeh AD - دانشجوی دکتری Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 18 IS - 2 SP - 49 EP - 64 KW - کریستف لوکزنبرگ KW - خوانش سریانی ـ آرامی قرآن KW - نقد روش‌شناختی KW - اصالت قرآن KW - انسجام درون‌متنی DO - 10.22034/qoranshenakht.2026.5004374 AB - پروژه کریستف لوکزنبرگ درباره «خوانش سریانی ـ آرامی قرآن» از جنجالی‌ترین رویکردهای قرآن‌پژوهی تاریخی معاصر است که می‌کوشد بخشی از دشواری‌های واژگانی، نحوی و تفسیری قرآن کریم را بر پایۀ فرض وجود یک زیرلایه بنیادین سریانی ـ آرامی توضیح دهد و با بازخوانی برخی تعابیر بر اساس ظرفیت‌های زبان سریانی، قرائت عربی موجود را در موارد متعدد کنار بگذارد. مقالۀ حاضر با هدف دفاع علمی و روش‌شناختی از اصالت، تمامیت و خودبسندگی تفسیری قرآن کریم، مبانی معرفت‌شناختی این پروژه را با رویکردی تحلیلی ـ انتقادی و با بهره‌گیری از مباحث فلسفۀ زبان، هرمنوتیک فلسفی، نظریۀ متن و فلسفۀ علم بررسی می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که گذار لوکزنبرگ از «دشواری تفسیری» به «فرض منشأ زبانی بیگانه» فاقد ضرورت منطقی است و در بسیاری از موارد به دوری روش‌شناختی می‌انجامد؛ زیرا انسجام درون‌متنی قرآن هم برای اثبات ناکافی بودن متن موجود نفی می‌شود و هم برای تشخیص «خطاهای» مفروض کاتبان به کار گرفته می‌شود. بر این اساس، مقاله دو معیار «اصل استقلال شواهد» و «آزمون عدم‌تقارن اصلاح» را برای سنجش هر ادعای بازسازی متن پیشنهاد می‌کند و نشان می‌دهد که مدل مبتنی‌بر خودبسندگی و انسجام درون‌متنی قرآن، بر پایۀ اصل اقتصاد تبیین، با مفروضات کمتر و شواهد مستقل‌تر، دامنه گسترده‌تری از داده‌های زبانی و تفسیری را توضیح می‌دهد. نتیجۀ نهایی آن است که پروژه لوکزنبرگ نتوانسته است از سطح «امکان ارائه یک قرائت بدیل» به سطح «ضرورت روش‌شناختی جایگزینی قرائت موجود» عبور کند و ازاین‌رو اصالت متن قرآن کریم همچنان نقطۀ آغاز موجه هر پژوهش تاریخی درباره آن باقی می‌ماند. UR - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/node/5004374 L1 - https://qoranshenakht.nashriyat.ir/sites/qoranshenakht.nashriyat.ir/files/article-files/5004374-1794204595.pdf ER -