معناشناسي «تكفير» در قرآن كريم با تأكيد بر روابط هم‌نشيني و جانشيني

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال دهم، شماره دوم، پياپي 19، پاييز و زمستان 1396

 

فتحيه فتاحي زاده/ استاد علوم قرآن و حديث دانشگاه الزهرا                                            fattahizadeh@alzahra.ac.ir

رقيه رضايي/ كارشناس ارشد علوم قرآن و حديث

فريده اميني/ كارشناس ارشد علوم قرآن و حديث

دريافت: 24/02/1396 ـ پذيرش: 27/06/1396

چكيده

واژگان در قرآن كريم تنها و جداي از يكديگر به كار نرفته اند و معناي محسوس و ملموس خود را دقيقاً از مجموع دستگاه ارتباطي كه با هم دارند به دست مي آورند. مطالعه حاضر در پي آن است كه با بهره گيري از رويكرد معناشناسي زباني به مفهوم «تكفير» بپردازد. در گام اول ضمن بررسي معناي لغوي، اصطلاحي و مشتقات اين مفهوم، به مفاهيم هم نشين و جانشين آن نيز پرداخته مي شود تا در سايه آن به مؤلفه هاي معنايي «تكفير» دست يافته شود و در گام دوم حوزه هاي معنايي «تكفير» بررسي خواهد شد.برآيند بررسي مفاهيم هم نشين و جانشين «تكفير» حاكي از آن است كه ميان مفهوم «غفران» و «تكفير» رابطه معنايي برقرار است. براين اساس «غفران» مي تواند جانشين «تكفير» در نظر گرفته شود. از ميان مؤلفه هاي مشترك «تكفير» و «غفران» مي توان به ايمان، عمل صالح، توبه، تقوا، جهاد و هجرت اشاره كرد. همچنين علاوه بر مفهوم غفران، مفاهيم اصلاح، اذهاب، عفو و محو نيز با مفهوم «تكفير» در يك حوزه معنايي قرار دارند.

كليدواژه ها: قرآن كريم، معناشناسي تكفير، غفران، روابط هم نشيني و جانشيني.