راه صحيح تفكراز منظر قرآن

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال يازدهم، شماره اول، پياپي 20، بهار و تابستان 1397

محمدرضا محمدعليزاده / استاديار مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره
حميد آريان / دانشيار گروه تفسير و علوم قرآن مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره     Aryan@Qabas.net
دريافت: 28/04/1396 ـ پذيرش: 18/11/1396
چكيده
قرآن کريم در بسياري از امور، انسان را به تفکر فراخوانده؛ اما تا چه ميزان راه صحيح تفکر را به او نشان داده است؟ اين مقاله با هدف کشف و استخراج ديدگاه قرآن، پرسش يادشده را با روش «اکتشافي-تحليلي» بررسي مي‌کند. به باور برخي، قرآن صرفاً موانع تفکر را بيان نموده است. بعضي ديگر قايلند که قرآن در اين باره بشر را به منطق فطري‌اش ارجاع داده است. حاصل اين پژوهش ديدگاه سومي را پيش رو مي‌نهد و نشان ‌مي‌دهد که قرآن به بيان قواعد تفکر و استدلال پرداخته و آنها را از حيث صورت و ماده معين ساخته و موانع تفکر را هم ذکر کرده است. برخي از راه‎هاي تفکر همچون «حکمت»، «موعظه حسنه» را به صورت صريح يا ضمني تأييد و به همان‌سان، بعضي ديگر همچون «تخييل» و «مغالطه» را نفي كرده است. از مجموع براهين و روش¬هاي اقناعي قرآن و موضع سلبي آن نسبت به روش «تخييل» و «مغالط» ‎ و اسباب آنها، نظام و هندسة طريق صحيح تفکر در قرآن حاصل مي‌آيد.
کليدواژه‌ها: تفکر، طريق صحيح تفکر، راه حکمت، راه موعظة حسنه، راه جدال احسن، روش تخييل، روش مغالطه.