بررسي آيات موهم ارتكاب گناه يا ترك اولي از سوي حضرت موسي عليه السلام در قتل قبطي

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 936.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 862.
قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال يازدهم، شماره دوم، پياپي 21، پاييز و زمستان 1397

علي فقيه/ دکتراي تفسير تطبيقي قرآن کريم    alifaghih30@yahoo.com
اسماعيل سلطاني بيرامي/ استاديار مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره
دريافت: 29/06/1397 ـ پذيرش: 24/11/1397

چكيده
در درگيري واقع شده بين فردي از فرعونيان و فردي از بني‌اسرائيل که حضرت موسي عليه السلام به کمک اسرائيلي (سبطي) شتافت و دفع فرعوني (قبطي) توسط ايشان منتهي به مرگ وي شد، جاي طرح اين پرسش است که آيا مي‌توان تعابير نقل شده از حضرت موسي عليه السلام بعد از قتل قبطي را با عصمت جمع کرد؟ تعابيري که موهم شبهة معصيت يا ترک اولي است، عبارت‌اند از: «هذا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ»؛ «قالَ رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسي‏ فَاغْفِرْلي»؛ «قالَ فَعَلْتُها إِذاً وَأَنَا مِنَ الضَّالِّينَ».
تا آنجا که بررسي شد، همة مفسران شيعه اين قتل را ترک اولي و همة مفسران اهل تسنن (به‌جز فخررازي) آن را گناه برشمرده‌اند. اين نوشتار به‌روش توصيف و تحليل، به بررسي شبهه پرداخته و به اين نتيجه رسيده است که قتل قبطي توسط آن حضرت، نه‌تنها گناه نبود؛ بلکه ترک اولي هم نبوده است. ضمير «هذا» در آية نخست به اقتتال و درگيري ميان سبطي و قبطي برمي‌گردد. واژة «ظلم» و «غفران» در آية دوم نيز در معناي لغوي به‌کار رفته است؛ در نتيجه چنين معنا مي‌شود: با ورود به اين شهر، خود را در جايي که نبايد مي‌بودم قرار دادم؛ پس مرا از دشمنان بپوشان. جملة «فَعَلْتُها إِذاً وَأَنَا مِنَ الضَّالِّينَ» نيز در مقام توريه بيان شده است.
کليدواژه‌ها: حضرت موسي عليه السلام، عصمت موسي، قتل قبطي، گناه، ترک اولي.