كرامت ذاتي انسان در قرآن؛ مؤلفه‌ها و لوازم وجودي

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 962.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 869.

سال دوازدهم، شماره دوم، پياپي 23، پاييز و زمستان 1398

حميد آريان/ دانشيار گروه تفسير و علوم قرآن مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    aryan@iki.ac.ir
محمدمهدي مشايخي/ دکتراي تفسير مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    mmmashayekhi49@gmail.com
دريافت: 07/08/1397 ـ پذيرش: 26/12/1397

چکيده
اين مقاله با روش توصيفي ‌ـ تحليلي مبتني بر تفسير موضوعي، ضمن اشاره به معنا و انواع کرامت در قرآن، درصدد بيان ديدگاه قرآن درباره کرامت ذاتي انسان، مؤلفه‌ها و لوازم وجودي آن است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد که قرآن براي انسان نوعي شرافت ذاتي در ميان مخلوقات قائل است که ناظر به قابليت‌ها و فعليت‌هاي تکويني اوست. مؤلفه‌هاي کرامت ذاتي انسان در ساحت جسماني، از نظر قرآن عبارت‌اند از: حسن صورتگري، تسويه، تعديل و ترکيب جسم انسان و برخي قابليت‌هاي ويژه جسماني، از جمله حواس ظاهري؛ و در ساحت روحاني عبارت‌اند از: برخورداري آدمي از قوه تفکر و تعقل، فطرت و اختيار. از آثار و لوازم وجودي کرامت ذاتي انسان در قرآن مي‌توان به شايستگي حمل امانت الهي، شايستگي مقام خليفة‌اللهي، قابليت انتخاب و تغيير سرنوشت خود، و استخدام امکانات و موجودات عالم در راستاي مقاصد خود اشاره کرد.
کليدواژه‌ها: ساحت‌هاي کرامت ذاتي، مؤلفه‌هاي کرامت ذاتي، آفرينش موزون، فطرت‌داري انسان، برخورداري از عقل، لوازم کرامت ذاتي، حمل امانت، خلافت انسان.