واكاوي معناشناختي رحمت در قرآن بر پايه روابط همنشيني واژگان

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 962.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 869.

 سال چهاردهم، شماره دوم، پياپي 27، پاييز و زمستان 1400، ص7-24

مريم شمخاني/ دانش‌آموخته سطح 4 رشته علوم و معارف قرآن، عضو مرکز پژوهشي حوزه علميه همدان      Shamkhani387@gmail.com
مجيد حيدري‌فر/ استاد سطوح عالي و درس خارج حوزه علميه قم
دريافت: 05/02/1400 ـ پذيرش: 25/07/1400

چکيده
آشنايي با قواعد معناشناسي که يکي از شاخه‌هاي علم زبان‌شناسي به‌شمار مي‌آيد، به انسان کمک مي‌کند تا با تأمل در سياق و دقت در مجاورت کلمات، از افق نگاه گوينده يا نگارنده، به متن بنگرد و به زنجيره‌اي پيوسته از معنا دست يابد. واژه «رحمت» که موضوع اين مقاله است، از صفات افعالي الهي است و انسان مي‌تواند با فراهم آوردن زمينه‌هاي لازم، به آن دست يابد. هدف، پاسخ‌گويي به اين پرسش است: «با توجه به روابط همنشيني، معناي رحمت در قرآن چيست؟». روش گردآوري مطالب از گونه «کتابخانه‌اي» و روش پژوهش توصيفي ـ تحليلي با هدف كشف معناي رحمت از طريق همنشين‌هاي آن در كاربردهاي قرآني سامان يافته است. دستاورد پژوهش شامل برخي واژه‌هاي فعال مثبت در کسب رحمت (اطاعت و درخواست رحمت)، واژه‌هاي فعال منفي (نا‌‌سپاسي و گناه)، واژه‌هاي منفعل از وجود رحمت (زنده شدن زمين و نرمخويي)، واژه‌هاي ملازم رحمت (خدا و ايمان و عمل صالح) است. بر پايه يافته‌هاي پژوهش، معناي نسبي «رحمت» در قرآن، «حمايت و پشتيباني» است با دو زيرشاخه: «حمايت عام» که همه‌ موجودات را دربر مي‌گيرد و «حمايت خاص» که از سوي خداي متعالي، فقط به مؤمنان باتقوا هديه داده مي‌شود.

کليدواژه‌ها: رحمت، معناشناسي ساختگرا، معناشناسي رحمت، ميدان معناشناسي رحمت، روابط همنشيني.
 

سال انتشار: 
1400
شماره مجله: 
27
شماره صفحه: 
7