تحليل انتقادي مدعاي حيرت‌‌آفريني زبان قرآن در آراء سروش و مجتهد شبستري

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 962.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 869.

 سال چهاردهم، شماره دوم، پياپي 27، پاييز و زمستان 1400، ص87-104

* مهدي مهدوي اعلا / استاديار گروه معارف، دانشگاه صنعتي شيراز     talabeqom62@gmail.com
غلامحسين اعرابي/ دانشيار گروه علوم قرآن، دانشگاه قم
علي‌رضا خاتم شيشه‌بر / كارشناس ارشد فلسفه و كلام اسلامي، مؤسسه امام صادق (ع)
دريافت: 26/09/1400 ـ پذيرش: 17/01/1401

چکيده
يکي از مهم‌ترين ملاک‌هاي اعتبارسنجي يک ديدگاه، بازخواني مدعيات آن انگاره از حيث معيارپذيري منطقي است. مدعاي حيرت‌آفريني زبان قرآن که توسط برخي از نوگرايان طرح شده، مدعي ا‌ست، دستيابي ‌به ‌معناي روشن و نهايي آموزه‌ها و گزاره‌هاي قرآن بتمامه ميسور آدميان نيست؛ يعني از يک سو بر مدعاي معماگونگي و ابهام‌آلود ذاتي همه عبارات قرآن تأکيد مي‌شود و از ديگر سو زبان قرآن واجد معاني نامتعين خاتمه‌ناپذير قلمداد مي‌گردد. اين نوشتار مي‌کوشد با کاربست ملاحظات دقيق عقلي و نقلي، اصل داعيه حيرت‌آفريني زبان قرآن را به‌گونه انتقادي تحليل کند. نخست داعيه حيرت‌آفريني زبان قرآن از حيث صحت و درستي منطقي ارزيابي مي‌شود. سپس مجموع گزاره‌هاي ادعايي در باب حيرت‌آفريني زبان قرآن از حيث انسجام منطقي به‌طور جدي کاوش مي‌گردد. روش پژوهش مقاله «اسنادي و تحليلي» بوده و يافته‌هاي تحقيق حاکي از آن است که مدعاي حيرت‌آفريني زبان قرآن از چند حيث معيارناپذير و مخدوش است: از نظر صحت و درستي منطقي دچار مغالطه‌هاي توجيه‌ناپذير متعددي است؛ و از لحاظ انسجام و سازواري منطقي نيز مدعيات و گزاره‌هاي ادعايي ناهمگن‌ و خودستيز به‌نظر مي‌رسد. بنابراين قرآن از زباني فيصله‌بخش سود مي‌برد؛ يعني عامه انسان‌ها به معناي روشن و نهايي متن دست مي‌يابند.

کليدواژه‌ها: حيرت‌آفريني قرآن، زبان قرآن، فهم‌ناپذيري قرآن، عبدالكريم سروش، محمد مجتهد شبستري، ابهام‌آلود، رمزي‌انگاري قرآن.
 

سال انتشار: 
1400
شماره مجله: 
27
شماره صفحه: 
78