Volume 13, Issue 2, No 25, Year 2026, Pages 27-44
The Effect of the Body on the Perfection of the Soul Based on the Perspective of the Qur'an
Article Type:
Research
Writers:
✍️ Abuzar Tashakori saleh
/ استادیار تفسیر و علوم قرآن مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) / tashakori@iki.ac.ir
/ استادیار تفسیر و علوم قرآن مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) / tashakori@iki.ac.irAbstract:
The human body has different effects on the soul. It sometimes affects the movement of the soul in the path of excellence and growth. For social and individual planning, it is essential to study this issue based on the perspective of the holy book of Islam. Using the method of thematic interpretation, the present research has studied the verses of the Qur'an and has shown the role of body’s characteristics and function as well as the its relations with the outside in strengthening and perfecting the soul. The examination of the verses shows that the mentioned matters have significant effects on the development of the human soul by providing the ground for afflictions, punishments, inclusion in the circle of duties, priority in worship, and the like.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :تأثیر وضعیت بدن بر کمال نفس از دیدگاه قرآن
Abstract:
بدن انسان تأثیرات مختلفی بر نفس او می گذارد. این تأثیرات گاهی بر حرکت نفس در مسیر تعالی و رشد تأثیر می گذارد. ازاین رو بررسی این تأثیرات در جهت برنامه ریزی فردی و اجتماعی برای کمال بشریت، امری حیاتی محسوب می شود. به خصوص بررسی این مسئله از منظر کتاب آسمانی اسلام اهمیت ویژه ای دارد. این مقاله آیات قرآن را با همین رویکرد و با روش تفسیر موضوعی مورد مطالعه قرار داده و نشان داده است که ویژگی ها و عملکرد بدن و نیز روابط بدن با خارج، چه نقشی را در جهت تقویت و کمال نفس ایفا می کند. بررسی آیات نشان می دهد امور یادشده از جهت فراهم کردن زمینه برای ابتلائات، تنبهات، وارد شدن در دایره تکالیف، مقدمیت در عبادات و امثال آن، تأثیرات چشمگیری در رشد نفسانی انسان دارند.
References:
- ال.مور، کيت، 1371، تکامل جنين انسان، ترجمه هاله حبيبي و مهنوش فروغي، مشهد، اسفند.
- ابن ابى حاتم، عبدالرحمن بن محمد، 1419ق، تفسير القرآن العظيم، چ سوم، رياض، مكتبة نزار مصطفي الباز.
- ابن فارس، احمد، 1387، معجم مقاييس اللغة، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- ابن منظور، محمد بن مکرم، بيتا، لسان العرب، بيروت، دارالفکر.
- ازهري، ابومنصور، 1421ق، تهذيب اللغة، بيروت، دار احياء التراث العربي.
- جوادي آملي، عبدالله، 1380، تفسير تسنيم، قم، اسوه.
- ـــــ ، 1383، زن در آيينه جلال و جمال، چ هيجدهم، قم، اسراء.
- جوهري، اسماعيل بن حماد، 1407ق، الصحاح (تاج اللغة و صحاح العربية)، چ چهارم، بيروت، دارالعلم للملايين.
- حسنزاده آملي، حسن، 1371، عيون مسائل النفس، تهران، اميرکبير.
- دهخدا، علياکبر، 1337، لغتنامه دهخدا، تهران، دانشگاه تهران.
- ذوالفقاري، محمدحسين، 1398، چرايي تقدم زندگي دنيوي بر زندگي اخروي انسان ازديدگاه قرآن کريم، رساله دکتري، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- راغب اصفهانى، حسين بن محمد، 1412ق، مفردات ألفاظ القرآن، بيروت، دار القلم.
- رجبي، محمود، 1385، روش تفسیر قرآن، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- زبيدي، محمدمرتضي، ۱۳۰۶ق، تاج العروس من جواهر القاموس، بيروت، دارالمکتبه الحياه.
- زمخشرى، محمود، 1407ق، الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل، بيروت، دار الكتاب العربي.
- شامي، يوسف بن حاتم، 1420ق، الدر النظيم في مناقب الأئمّة اللهاميم، قم، جامعه مدرسين.
- صابري نجفآبادي، مليحه، 1388، «بررسي تحليل تطور مفهوم نفس از افلاطون تا ملاصدرا»، تأملات فلسفي، ش1، ص102-125.
- طباطبايي، سيدمحمدحسين، 1417ق، الميزان في تفسير القرآن، قم، جامعه مدرسين.
- ـــــ ، 1415ق، بداية الحکمة، چ دوازدهم، قم، مؤسسه نشر اسلامي.
- طبرسى، فضل بن حسن، 1372، مجمع البيان فى تفسير القرآن، تهران، ناصرخسرو.
- طبرى، ابوجعفر محمد بن جرير، 1412ق، جامع البيان فى تفسير القرآن، بيروت، دار المعرفه.
- طريحي، فخرالدين، 1985م، مجمع البحرين، بيروت، دار و مکتبة الهلال.
- عزيزي، فريدون، 1369، فيزيولوژي غدد مترشح داخلي، تهران، بخش فرهنگي جهاد دانشگاهي دانشگاه شهيد بهشتي.
- عميد، حسن، 1380، فرهنگ عميد، تهران، اميركبير.
- فخر رازى، محمد بن عمر، 1420ق، مفاتيح الغيب، بيروت، دار احياء التراث العربي.
- فراهيدي، خليل بن احمد، 1414ق، کتاب العين، قم، اسوه.
- فضلالله، سيدمحمدحسين، 1419ق، تفسير من وحى القرآن، چ دوم، بيروت، دار الملاك للطباعة و النشر.
- فياضي، غلامرضا، 1393، علم النفس فلسفي، تحقيق و تدوين محمدتقي يوسفي، قم، مؤسسه امام خميني.
- فيض کاشاني، ملامحسن، 1415ق، تفسير الصافى، تهران، صدر.
- قرائتي، محسن، 1381، تفسير نور، تهران، مركز فرهنگي درسهايي از قرآن.
- قرطبى، محمد بن احمد، 1364، الجامع لأحکام القرآن، تهران، ناصرخسرو.
- كاشاني، ملافتحالله، 1423ق، زبدة التفاسير، قم، مؤسسة المعارف الاسلاميه.
- کليني، محمد بن يعقوب، 1429ق، الکافي، قم، دارالحديث.
- مصباح يزدي، محمدتقي، 1384، به سوي خودسازي، چ چهارم، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- ــــــ ، 1389، معارف قرآن 1-3 (مجموعه مشکات)، چ سوم، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- مصطفوي، حسن، 1368، التحقيق، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
- معلمي، حسن، 1394، نفس و روح در فلسفه اسلامي و آيات و روايات، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي.
- معين، محمد، 1371، فرهنگ معين، تهران، اميركبير.
- موسوى سبزوارى، سيدعبدالاعلى، 1409ق، مواهب الرحمان في تفسير القرآن، چ دوم، بيروت، مؤسسه اهل بيت.
- موسوي، هادي، 1396، مسئله نفس و بدن در حکمت صدرايي، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي.
- نيشابورى، نظامالدين حسن بن محمد، 1416ق، تفسير غرائب القرآن و رغائب الفرقان، بيروت، دار الكتب العلميه.
- هاريسون، تينسلي. آر، 1367، اصول طب داخلي هاريسون (تجديد نظر يازدهم) غدد درونريز، ترجمه ابراهيم سيواني، بيجا، ذوقي.
- يوسفي، محمدتقي، ۱۳۸۷، رابطه نفس و بدن از ديدگاه ملاصدرا و کتاب و سنت، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Tashakori saleh, Abuzar, Rajabi, Mahmoud. (2026) The Effect of the Body on the Perfection of the Soul Based on the Perspective of the Qur'an. , 13(2), 27-44
Abuzar Tashakori saleh; Mahmoud Rajabi."The Effect of the Body on the Perfection of the Soul Based on the Perspective of the Qur'an". , 13, 2, 2026, 27-44
Tashakori saleh, A, Rajabi, M.(2026) 'The Effect of the Body on the Perfection of the Soul Based on the Perspective of the Qur'an', , 13(2), pp. 27-44
