بازتأملی در مدلول آیات ناظر به آفرینش نخستین انسان
نویسندگان:
چکیده:
مسئلهی شناخت نخستین انسان و چگونگی پیدایش او، از مسائل مهم انسان شناختی مطرح در آیات قرآن و روایات است. برخی دانشمندان علوم تجربی نیز در این زمینه فرضیه هایی ارائه داده اند که به ظاهر با مفاد آیات و روایات نوعی تعارض دارد. این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی، به دنبال شناخت نخستین انسان و چگونگی پیدایش او از دیدگاه قرآن است که به تبع آن دیدگاه قرآن نسبت به این گونه فرضیه ها نیز روشن خواهد شد. حاصل پژوهش نشان می دهد که بیشتر آیات، ظهور قوی و برخی از آنها، صراحت دارند که نخستین انسان، آدم علیه السلام است و نسل انسان های کنونی، به او می رسد. پیدایش او، به صورت مستقل و از خاک و گِل بوده است نه از موجودی دیگر. مفاد روایات نیز این مدعا را به روشنی مورد تأیید و تأکید قرار می دهند.
کلمات کلیدی:
Article data in English (انگلیسی)
Title:
Rethinking the Meaning of the Quranic Verses on Man’s Initial Creation
Abstract:
Knowing the first man and his genesis is among the important anthropological issues mentioned in the Quran and traditions. Some scientists in the field of experimental sciences suggest some hypotheses that apparently conflicts with the meaning of the related verses and traditions. The present paper seeks to identify the first man and his genesis from the perspective of the Quran so that the Quran’s view of these hypotheses is made clear. The results show that most of the verses explicitly state that Adam was the first man, and the present human beings have descended from him. His emergence was independent and he was made of soil and mud, not from any other creature. Related traditions clearly confirm and emphasize on this claim
References:
References:
- نهج البلاغه.
- ابنعاشور، محمدبنطاهر، بيتا، التحرير و التنوير، ج3، بيجا.
- ابنعباد، صاحب اسماعيل، بيتا، المحيط في اللغه، بيروت، عالم الکتب.
- ابنشهرآشوب، 1369ق، متشابه القرآن و مختلفه، ج1، قم، بيدار.
- ابنفارس، احمد، بيتا، معجم مقاييس اللغه، قم، مکتب الاعلام الاسلامي.
- ابنقولويه، 1356، جعفربنمحمد، کامل الزيارات، نجف اشرف، دار المرتضويه.
- ابنمنظور، محمدبنمکرم، بيتا، لسان العرب، چ سوم، بيروت، دار صادر.
- ازهري، محمدبناحمد، بيتا، تهذيب اللغه، بيروت، دار احياء التراث العربي.
- بحراني، کمالالدين، بيتا، شرح نهج البلاغه، ج1، بيجا، مؤسسه نصر.
- برقي، احمدبنمحمدبنخالد، 1371ق، المحاسن، چ دوم، ج1 و 2، قم، دار الکتب الاسلاميه.
- بهزاد، محمود، 1353، داروينيسم و تکامل، چ هفتم، تهران، شرکت سهامي کتابهاي جيبي.
- تفتازاني، سعدالدين، 1376، شرح المختصر، چ هشتم، ج2، قم، دار الحکمه.
- جعفري، محمدتقي، 1357، ترجمه و تفسير نهج البلاغه، ج2، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامي.
- جوادي آملي، عبدالله، 1392، انسان از آغاز تا انجام، قم، مرکز نشر اسراء.
- جوهري، اسماعيلبنحماد، بيتا، الصحاح، بيروت، دار العلم للملايين.
- خصيبي، حسينبنحمدان، 1419ق، الهداية الکبري، بيروت، بلاغ.
- رازي، فخرالدين محمدبنعمر، 1420ق، مفاتيح الغيب، چ سوم، ج8، بيروت، دار احياء التراث العربي.
- راغب اصفهاني، حسينبنمحمد، بيتا، مفردات الفاظ القرآن، بيروت، دار القلم.
- زمخشري، محمودبنعمر، 1407ق، الکشاف عن حقائق غوامض التنزيل، چ سوم، ج2، بيروت، دار الکتاب العربي.
- ساجدي، ابوالفضل، 1392، زبان قرآن، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- سحابي، يدالله، 1351، خلقت انسان، تهران، چاپخانه شمس.
- سيوطي، جلالالدين، 1375، البهجة المرضيه، چ نهم، ج2، قم، مؤسسه اسماعيليان.
- شريعتي، علي، 1390، مجموعه آثار، چ سيزدهم، ج24، تهران، الهام و بنياد فرهنگي دکتر علي شريعتي.
- صافي گلپايگاني، لطفالله، 1390، به سوي آفريدگار، قم، دفتر تنظيم و نشر آثار آيتالله صافي گلپايگاني.
- صدوق، محمدبنعليبنبابويه، 1385، علل الشرائع، ج1، قم، کتابفروشي داوري.
- ـــــ ، 1378ق، عيون اخبار الرضا، ج1، تهران، نشر جهان.
- ـــــ ، 1403ق، معاني الاخبار، قم، دفتر انتشارات اسلامي.
- طباطبايي، سيدمحمدحسين، 1417ق، الميزان في تفسير القرآن، چ پنجم، ج1، 3، 4، 8، 15 و 16، قم، دفتر انتشارات اسلامي.
- طبرسي، فضلبنحسن، 1372، مجمع البيان في تفسير القرآن، چ سوم، ج2، 6 و 7، تهران، ناصرخسرو.
- طبري، ابوجعفر محمدبنجرير،1412ق، جامع البيان في تفسير القرآن، ج 3، بيروت، دار المعرفه.
- طوسي، محمدبنحسن، بيتا، التبيان في تفسير القرآن، ج 2 و 7، بيروت، دار احياء التراث العربي.
- فراهيدي، خليلبناحمد، بيتا، کتاب العين، چ دوم، قم، نشر هجرت.
- فيض کاشاني، ملامحسن، 1415ق، تفسير الصافي، چ دوم، ج5، تهران، صدر.
- قراملکي، احد فرامرز، 1373، موضع علم و دين در خلقت انسان، تهران، مؤسسه فرهنگي آرايه.
- قمي، عليبنابراهيم، 1367، تفسير القمي، چ چهارم، ج 1 و 2، قم، دار الکتاب.
- کليني، محمدبنيعقوب، 1407ق، الکافي، چ چهارم، ج 2، 5 و 6، تهران، دار الکتب الاسلاميه.
- گرامي، غلامحسين، 1392، انسان در اسلام، قم، دفتر نشر معرف.
- مجلسي، محمدباقر، 1403ق، بحار الانوار، ج11 و 57، بيروت، دار إحياء التراث العربي.
- مشکيني اردبيلي، علي، بيتا، تکامل در قرآن، ترجمه ق حسيننژاد، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامي.
- مصباح يزدي، محمدتقي، 1367، معارف قرآن، ج3، قم، مؤسسه در راه حق.
- ـــــ ، 1370، آموزش فلسفه، چ چهارم، ج1، قم، مرکز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامي.
- ـــــ ، 1390، انسانشناسي در قرآن، چ سوم، قم، انتشارات مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- مطهري، مرتضي، 1377، مجموعه آثار، چ هشتم، ج اول، تهران، صدرا.
- مغنيه، محمدجواد، 1979م، في ظلال نهج البلاغه، چ دوم، ج 1، بيروت، دار العلم للملايين.
- مکارم شيرازي، ناصر، 1374، تفسير نمونه، ج11، تهران، دار الکتب الاسلاميه.
- ـــــ ، 1390، پيام امام امير المؤمنين، چ ششم، ج1، تهران، دار الکتب الاسلاميه.
- ـــــ ، بيتا، فيلسوفنماها، تهران، دار الکتب الاسلاميه.
- نيشابوري، نظامالدين حسنبنمحمد، 1416ق، تفسير غرائب القرآن و رغائب الفرقان، ج2، بيروت، دار الکتب العلميه.
- واعظي، احمد، 1387، انسان از ديدگاه اسلام، تهران، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
- هاشمي، سيداحمد، 1994م، جواهر البلاغه، بيروت، دار الفکر.
شیوه ارجاع به این مقاله:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
شورگشتی، مراد علی، آریان، حمید.(1394) بازتأملی در مدلول آیات ناظر به آفرینش نخستین انسان. ، 8(1)، 5-26
مراد علی شورگشتی؛ حمید آریان."بازتأملی در مدلول آیات ناظر به آفرینش نخستین انسان". ، 8، 1، 1394، 5-26
شورگشتی، مراد علی، آریان، حمید.(1394) 'بازتأملی در مدلول آیات ناظر به آفرینش نخستین انسان'، ، 8(1), pp. 5-26
