قرآن شناخت، سال هفدهم، شماره دوم، پیاپی 33، پاییز و زمستان 1403، صفحات -

    شاخصه های منشأ ارزش اخلاقی از منظر قرآن کریم

    نوع مقاله: 
    پژوهشی
    نویسندگان:
    ✍️ حسن محیطی اردکان / استادیار - گروه اخلاق دانشگاه معارف / mohiti@Maaref.ac.ir
    doi 10.22034/qoranshenakht.2025.5000868
    چکیده: 
    مهمترین بحث هستی شناختی در حوزه مبانی اخلاق، مسئله منشأ ارزش اخلاقی است. منشأ ارزش اخلاقی در هر یک از نظریات اخلاقی از ویژگی‌ها و شاخصه هایی برخوردار است که موجب تمایز آن نظریه از نظریات رقیب می‌شود و از این منظر توجه به آن حائز اهمیت است. در پژوهش حاضر با پیش‌فرض درستی انتساب نظریه اخلاقی متمایز به قرآن کریم و با بهره گیری از روش تحلیل آیات الهی بر استنباط شاخصه‌های منشأ ارزش اخلاقی از آیات قرآن کریم تمرکز شده و به صورت ضمنی به تأثیر هر یک از این شاخصه‌ها در شکل گیری نظریه اخلاقی متمایز برخاسته از آیات قرآن کریم اشاراتی شده است. در نتیجة پژوهش پیش رو مشخص شد که منشأ ارزش اخلاقی از منظر قرآن کریم واقعیت عینی دارد نه ذهنی، معنوی است نه مادی، عقلانی است نه غیرعقلانی، محرک و انگیزه بخش است نه بی تفاوت و خنثی، درونی است نه بیرونی و واحد است نه متکثر. بر این اساس می‌توان مدعی شد که نظریه اخلاق قرآنی می‌تواند نوع خاصی از فضیلت‌گرایی اخلاقی به شمار آید که بر واقعیت، معنویت، عقلانیت و وحدت متمرکز است، انگیزه فاعل اخلاقی را برای صدور فعل تأمین می‌کند و اسباب تکامل جوهر وجودی انسان را فراهم می‌آورد.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    The indicators of the origin of moral value from the perspective of the Holy Quran
    Abstract: 
    The most important ontological debate in the field of Ethics is the question of the origin of moral value. The source of moral value in each of the moral theories has characteristics that distinguish that theory from rival theories, and from this point of view, it is important to pay attention to it. In the current research, with the correct premise of assigning a distinct moral theory to the Holy Quran and using the method of analyzing the divine verses and applying it to the theories proposed in the field of meta-ethics and normative ethics, we focused on deriving the indicators of the source of moral value from the verses of the Holy Quran and in the form of Implicitly, the influence of each of these indicators in the formation of a distinct moral theory arising from the verses of the Holy Quran and its relationship with other theories have been mentioned. As a result of the above research, it was found that the source of moral value from the perspective of the Holy Quran is an objective reality, not mental, spiritual, not material, rational, not irrational, motivating, not indifferent and neutral, internal, not external, and single not plural. Based on this, it can be claimed that the theory of Qur'anic ethics can be considered a special type of virtue ethics that focuses on reality, spirituality, rationality and unity, provides the motivation of the moral agent to act, and provides the means for the evolution of the essence of human being.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    محیطی اردکان، حسن.(1403) شاخصه های منشأ ارزش اخلاقی از منظر قرآن کریم. دو فصلنامه قرآن شناخت، 17(2)، - https://doi.org/10.22034/qoranshenakht.2025.5000868

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    حسن محیطی اردکان."شاخصه های منشأ ارزش اخلاقی از منظر قرآن کریم". دو فصلنامه قرآن شناخت، 17، 2، 1403، -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    محیطی اردکان، حسن.(1403) 'شاخصه های منشأ ارزش اخلاقی از منظر قرآن کریم'، دو فصلنامه قرآن شناخت، 17(2), pp. -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    محیطی اردکان، حسن. شاخصه های منشأ ارزش اخلاقی از منظر قرآن کریم. قرآن شناخت، 17, 1403؛ 17(2): -